حسن بن محمد بن حسن قمى ( مترجم : قمي )
104
تاريخ قم ( فارسي )
آدم ، احمد بن اسحق بن سعد ، محمد بن سعد بن زكريا ، محمد بن عبد الله الخطابادى عبد الله بن خزرج عبديل ، سعد بن محمّد بن الحسن بن سعد ، عيسى بن محمّد بن احمد بن محمّد عامر ، محمد بن على بن عبد الله خزرج ، عبد الله بن الحسن بن سعد ، مالك بن سعد بن موسى ، جعفر بن حسن بن حماد ، احوص بن حسين بن سعد ، على بن الحسين بن احوص على بن عبد الله بن خزرج ، محمد بن اسحق بن محمد اسحق ، عبد الله بن الحسين بن سعد ، مالك بن سعد بن موسى ، جعفر بن سعد بن سعد ، محمد بن الحسن بن محمد عمران ، على بن طيفور ، و از قومى اهل قم روايتست كه ذراع رشيديه ابراهيم بن شاذوكه نام او ملك بن محمّد احوص بود بقم آورد و اين غلط است زيرا كه ابراهيم روزگار رشيد را در نيافت و ليكن ابراهيم بن اليسع بود و او را در آن مساحت اثرى محمود بود و سيرت پسنديده از وى باز ماند و حمزة بن معلى اشعرى او را و مصقلة بن اسحق را در شعرى كه منسوبست به دو مدح كرده است و اليسع را ذمّ و نكوهش مگر ابراهيم درين مساحت از عراق ذراعى ديگر بقم آورده است ، اما من كه مصنّف اين كتابم اين روايت و اين خبر نديدهام و نشنيدهام و الله اعلم ، اما مساحت پنجم مساحت ابى الجارود منذر بن منصورست و ابو الجارود عامل قم در زمان خلافت واثق و امارت عبد الرحمن [ 1 ] بن حبيب طوسى و ابو الجارود قم را مساحت كرد و به پيمود در سال سبع و عشرين و مأتين [ 2 ] و مال آن بمساحت او سه هزار هزار درهم بوده است و ابى الجارود بقم عامل بود تا سنهء تسع و عشرين و مأتين [ 3 ] و پس از آن از قم باز گرديده مستوحش و متنفّر از اهل قم و برادر خود احمد بن منصور را بر جاى خود خليفه كرد و بگذاشت چنانچ من در باب ولاة و حكّام حكايت و ذكر او كردم ، مساحت ششم مساحت بشر بن فرج است سبب درين مساحت آن بود كه اهل قم شكايت كردند از بد معاملتى عمال كه در اندك مدّتى پياپى بقم آمدند و هر كس كه مىآمد مال آن زياده ميكرد و ازيشان احمد بن محمد بن يحيى فيروز و محمد بن ابى مريم و احمد بن ابى مريم و احمد بن محمد بن جراح بودند پس بشر بن فرج را
--> [ 1 ] خ ، ل : عبد الله ، [ 2 ] 227 هجرى ، [ 3 ] 229 .